निवडणुकांमध्ये पैशांचा महापूर; खर्चमर्यादेची उघडपणे पायमल्ली — सत्ताधाऱ्यांवर गंभीर आरोप

आगामी नगरपालिका व नगरपंचायत निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर सत्ताधारी पक्षांकडून निवडणूक प्रक्रियेत प्रचंड प्रमाणात पैशांचा गैरवापर होत असल्याचे गंभीर चित्र समोर येत आहे. निवडणूक आयोगाने उमेदवारांसाठी खर्चाची मर्यादा केवळ १५ लाख रुपये निश्चित केलेली असताना, प्रत्यक्षात मात्र सत्ताधारी पक्षांकडून एका नगरपालिका किंवा नगरपंचायत निवडणुकीत तब्बल १०० ते १५० कोटी रुपयांपर्यंत खर्च केला जात असल्याचा आरोप करण्यात येत आहे.

लोकशाही व्यवस्थेचा कणा असलेल्या निवडणुकांमध्ये पैसे हा निर्णायक घटक ठरत असून, सर्वसामान्य व प्रामाणिक उमेदवारांसाठी ही प्रक्रिया अधिकच कठीण बनत चालली आहे. सत्तेचा गैरवापर करत प्रशासन, यंत्रणा आणि आर्थिक ताकद यांच्या जोरावर निवडणुका जिंकण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. यामुळे निवडणूक आयोगाने ठरवून दिलेल्या खर्चमर्यादेचा केवळ कागदोपत्रीच वापर होत असल्याचे स्पष्ट होते.

याहून अधिक धक्कादायक बाब म्हणजे, सत्ताधारी पक्षांकडून नगरसेवक फोडण्यासाठी खुलेआम कोट्यवधी रुपयांची उलाढाल होत आहे. नगरसेवकांना आकर्षित करण्यासाठी प्रत्येकी २–२ कोटी, तर काही ठिकाणी ५–५ कोटी रुपयांची आमिषे दिल्याचे आरोप सातत्याने समोर येत आहेत. अशा प्रकारे जनतेने निवडून दिलेल्या प्रतिनिधींना पैशांच्या जोरावर फोडणे म्हणजे मतदारांचा आणि लोकशाहीचा अपमान आहे.

खर्चमर्यादा १५ लाखांची असताना इतका प्रचंड पैसा कुठून येतो? हा पैसा कोणाच्या आशीर्वादाने आणि कोणाच्या संरक्षणाखाली वापरला जातो? सत्ताधारी पक्ष स्वतःच कायदे आणि नियम पायदळी तुडवत असतील, तर सामान्य उमेदवारांनी आणि विरोधी पक्षांनी नियम पाळायचे तरी कसे, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे.

सत्ताधाऱ्यांनी आधी स्वतःला प्रश्न विचारावा की, ते खरोखरच १५ लाखांची खर्चमर्यादा पाळणार आहेत का? की निवडणूक आयोगाचे नियम फक्त विरोधकांसाठीच आहेत? निवडणुकांमध्ये पारदर्शकता, समान संधी आणि प्रामाणिक स्पर्धा राखली गेली नाही, तर लोकशाहीवरील जनतेचा विश्वास डळमळीत होईल.

निवडणूक आयोगाने या संपूर्ण प्रकरणाची गंभीर दखल घेऊन खर्चावर कठोर नियंत्रण ठेवावे, काळा पैसा रोखण्यासाठी प्रभावी यंत्रणा उभी करावी आणि नियम मोडणाऱ्यांवर तातडीने कठोर कारवाई करावी, अशी ठाम मागणी करण्यात येत आहे. अन्यथा निवडणुका म्हणजे केवळ पैशांची शर्यत ठरतील आणि लोकशाहीची मूल्ये धोक्यात येतील, असा इशारा या निमित्ताने देण्यात येत आहे.