केंद्रीय अर्थसंकल्प २०२८-२९ मध्ये AVGC क्षेत्राला मोठे प्रोत्साहन; २०३० पर्यंत २० लाख कुशल व्यावसायिकांची गरज भागवण्यासाठी ठोस पावले

नवी दिल्ली | प्रतिनिधी

केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी सादर केलेल्या २०२८-२९ या आर्थिक वर्षाच्या केंद्रीय अर्थसंकल्पात भारताच्या  ऍनिमेशन, व्हिज्युअल इफेक्ट्स, गेमिंग आणि कॉमिक्स (AVGC) क्षेत्राच्या भविष्यातील गरजा लक्षात घेऊन महत्त्वपूर्ण घोषणा केली आहे. डिजिटल युगात झपाट्याने वाढत असलेल्या या क्षेत्रात २०३० पर्यंत अंदाजे २० लाख कुशल व्यावसायिकांची आवश्यकता भासणार असून, ही गरज पूर्ण करण्यासाठी केंद्र सरकारने दूरदृष्टीपूर्ण पाऊल उचलले आहे.

अर्थमंत्री सीतारामन यांनी आपल्या भाषणात सांगितले की, भारताला जागतिक AVGC हब म्हणून विकसित करण्याच्या दृष्टीने कौशल्यविकास आणि तंत्रज्ञानाधारित शिक्षणाला सर्वोच्च प्राधान्य दिले जाणार आहे. याच अनुषंगाने, इंडियन इंस्टिट्यूट ऑफ क्रिएटिव्ह टेक्नॉलॉजीज (IICT), मुंबई यांच्या सहकार्याने देशभरात AVGC शिक्षणाचा पाया भक्कम करण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला आहे.

या योजनेअंतर्गत देशातील तब्बल १५,००० माध्यमिक शाळा आणि ५०० महाविद्यालयांमध्ये AVGC कंटेंट क्रिएटर लॅब्स स्थापन करण्यात येणार आहेत. या अत्याधुनिक लॅब्समध्ये विद्यार्थ्यांना ऍनिमेशन, व्हिज्युअल इफेक्ट्स, गेम डिझाईन, डिजिटल स्टोरीटेलिंग आणि कॉमिक्स निर्मिती यांसारख्या क्षेत्रांचे प्रात्यक्षिक (प्रॅक्टिकल) प्रशिक्षण दिले जाणार आहे.

या लॅब्समध्ये उद्योगमानक सॉफ्टवेअर, आधुनिक हार्डवेअर सुविधा तसेच अनुभवी तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन उपलब्ध करून दिले जाईल. त्यामुळे विद्यार्थ्यांना शालेय आणि महाविद्यालयीन स्तरावरच व्यावसायिक कौशल्ये आत्मसात करण्याची संधी मिळणार आहे. शिक्षण आणि उद्योग यांच्यातील दरी कमी करण्याचा हा महत्त्वाचा प्रयत्न असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.

सरकारच्या या निर्णयामुळे केवळ रोजगारनिर्मितीला चालना मिळणार नसून, भारतातील तरुण सर्जनशील मनुष्यबळाला जागतिक स्तरावर स्पर्धात्मक बनवण्यास मदत होणार आहे. चित्रपट, ओटीटी प्लॅटफॉर्म, गेमिंग, जाहिरात, शिक्षण आणि मेटाव्हर्ससारख्या नव्या क्षेत्रांमध्ये भारताची उपस्थिती अधिक मजबूत होण्याची शक्यता आहे.

एकूणच, २०२८-२९ च्या अर्थसंकल्पात AVGC क्षेत्रासाठी करण्यात आलेली ही घोषणा भारताच्या क्रिएटिव्ह इकॉनॉमीसाठी मैलाचा दगड ठरणार असून, ‘मेक इन इंडिया’ आणि ‘डिजिटल इंडिया’ या संकल्पनांना बळ देणारी ठरणार आहे.